Van autistisch naar hoogbegaafd

Al sinds ik mijn blog ben begonnen benoem ik regelmatig mijn (lichte) autisme en de (extra) uitdagingen die dat regelmatig met zich mee brengt. Denk aan overprikkeling, concentratieproblemen (vooral wanneer ik dingen moet doen die ik niet leuk vind) en juist de hyperfocus als ik op ga in iets dat ik interessant vind. Maar ook de moeite die ik al mijn hele leven heb met het aangaan en onderhouden van sociale contacten. Vooral mijn directe en soms iets te ongefilterde communicatie valt niet altijd even goed en ik voel me niet altijd even goed begrepen.

Omdat ik in de tijd dat het internet opkwam, zelf onderzoek begon te doen naar de problemen waar ik steeds tegenaan bleef lopen, vermoedde ik toen dat ik wel eens ADD zou kunnen hebben. Ik ben daarom via de huisarts bij de GGZ terechtgekomen, waar na een hele serie onderzoeken, geen ADD, maar PDD-NOS werd vastgesteld. Een officiële autisme diagnose dus.

Jarenlang heb ik dit zonder twijfel aangenomen. Ik was zelfs blij dat ik eindelijk een verklaring had waarom ik me anders voelde en nooit echt ergens bij leek te horen. Ook al is PDD-NOS wel het vakje ‘overige’ in het autisme. Met andere woorden, als je aan geen van de concreet benoemde soorten van autisme (klassiek autisme en het syndroom van Asperger zijn de bekendste hiervan) voldoet, krijg je het labeltje PDD-NOS (Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified). Dit wordt later in dit verhaal relevant, want het geeft dus al aan dat ik eigenlijk ook niet helemaal aan de specificaties van het autismespectrum voldoe.

Kortgeleden raakte ik tijdens een meeting met iemand in gesprek en dat ging uiteindelijk ook over mijn autisme en zijn hoogbegaafde kinderen. Na een tijdje zei hij tegen mij dat hij zich afvroeg of ik wel echt autistisch ben en of ik misschien niet hoogbegaafd zou kunnen zijn, want hij herkende mijn verhalen in zijn kinderen. Zelf kende ik het woord hoogbegaafd wel, maar dat had ik nooit op mezelf betrokken. Zo slim ben ik nou ook weer niet… toch? Ik wist er sowieso niets van hoogbegaafdheid. Maar de verhalen die hij vertelde over zijn kinderen waren wel verdacht herkenbaar. Herkenbaarder dan autisme…

En dus dook ik thuis maar weer eens het internet in en zocht ik naar de kenmerken van hoogbegaafdheid. Dus. Zou je hebben gezocht op de vraag ‘Wie is Chantal?’, dan had je exact hetzelfde antwoord gekregen. Het was me wel duidelijk, mijn hele persoonlijkheid staat 1 op 1 beschreven en het heet hoogbegaafdheid.

B, je bent mijn held. Dank je voor je oplettendheid, dat je mij (als eerste ooit) zag voor wie ik ben en dat je mij daar ook op hebt gewezen :-)

Misdiagnoses zijn mij niet vreemd. Ik heb 25 jaar lang geloofd een spastische darm te hebben, terwijl dat in werkelijkheid een UPJ-stenose bleek te zijn. Twee totaal verschillende aandoeningen die helemaal niets met elkaar te maken hebben. Hiermee ben ik dus ook niet zo bang om te geloven dat ook de GGZ er wel eens compleet naast zou kunnen zitten met mijn autisme diagnose. De GGZ doet namelijk helemaal niets met hoogbegaafdheid en test daar dus ook helemaal niet op! Dat is wel echt serieus bizar als je daar over nadenkt. Hoe kun je überhaupt diagnoses stellen, als je bepaalde ‘aandoeningen’ compleet negeert? Hoezo tunnelvisie?

De persoonlijkheids- en gedragskenmerken van hoogbegaafdheid, het zogenoemde ‘zijnsluik’, komen 1 op 1 overeen met wie ik ben, maar om officieel hoogbegaafd te zijn, moet je wel een IQ hebben van boven de 130. De officiële WAIS IV iq test om dit vast te kunnen stellen blijkt behoorlijk prijzig, honderden euro’s. Aangezien ik nu nog op mijn buffer leef, ga ik dat dus nog even niet doen. Gelukkig zijn er online wel wat gratis/goedkope IQ tests te vinden, waarmee ik in ieder geval enige indicatie kan krijgen of ik intelligent genoeg zou kunnen zijn om werkelijk hoogbegaafd te zijn. Mijn score: 133.

Hiermee durf ik mijn autisme diagnose dus wel naar het rijk der fabelen te verwijzen en vallen er flink wat puzzelstukjes op hun plek: Ik ben niet autistisch, maar hoogbegaafd. Achteraf gezien blijk ik ook niet de enige te zijn die verkeerd is beoordeeld. Ik heb meerdere artikelen en zelfs hele boeken gevonden over foutieve AD(H)D en autisme diagnoses bij mensen die eigenlijk hoogbegaafd zijn.

Als ik er eens verder over nadenk, waren er ook in mijn jeugd al signalen die wezen op hoogbegaafdheid. Voorbeeld: Ooit in de brugklas op de middelbare school werd ik, volledig onterecht, beschuldigd van het frauderen met mijn werkstuk. Volgens de lerares moest een volwassene het hebben geschreven, want een kind van mijn leeftijd (12/13 jaar) kan niet zulke (goede) teksten schrijven. Ik kreeg daarom een lager cijfer. Een C, waar A het hoogst was en E het laagst. Alsnog compleet onlogisch, want als je werkelijk denkt dat een leerling fraudeert, geef je hem/haar het laagste cijfer lijkt me. Anywayyy, na mijn protesten belandde ik uiteindelijk in de lerarenkamer, waar ik onder toezicht van de betreffende lerares een deel van mijn werkstuk uit mijn hoofd moest overtypen, om te bewijzen dat dit toch echt mijn eigen schrijfstijl was. De lerares moest toen toegeven dat de tekst die ik daar had getypt, inderdaad gelijkwaardig was aan die in mijn werkstuk. Maar ja, ze had het cijfer nou eenmaal al gegeven, dus dat bleef staan.

Werd mijn intelligentie en/of talent herkend en erkend? Nee. Werd het onrecht rechtgezet? Ook niet. En zo bleef mijn hoogbegaafdheid dus onzichtbaar en werd ik er zelfs voor gestraft. Ik laat het bij dit ene voorbeeld, want over mijn jeugd kan ik nog wel een heel boek volschrijven…

Maar wat betekent het nu precies om hoogbegaafd te zijn? Ten eerste is er een verschil tussen hoogintelligent en hoogbegaafd. Hoogintelligent is onderdeel van hoogbegaafdheid, maar hoogbegaafdheid is dus meer dan alleen heel slim zijn. Bij hoogbegaafde mensen werkt het brein anders, vandaar dat het regelmatig wordt verward met autisme. Intelligentie is echter wel onlosmakelijk verbonden met hoogbegaafdheid. Hoogbegaafden hebben een IQ van minimaal 130. Slechts 2% van de mensen heeft een IQ van 130 of hoger. Met mijn score van 133, behoor ik dus tot de 2% slimste mensen ter wereld. Surreële gedachte. Ik weet wel dat ik niet dom ben, maar ZO slim voel ik me nou ook weer niet. Sterker nog, ik heb soms van die momenten…

Voor mij is dit nieuwe inzicht dus weer een flinke plot twist in mijn leven waarmee ik weer een nieuwe balans moet zien te vinden tussen mezelf zijn en mijn contact met de buitenwereld. Dat was sowieso al een ongoing battle, omdat het niet alleen zo is dat mensen mij niet altijd kunnen volgen, ik voel zelf ook maar zelden een echte klik. Intussen heb ik me aangemeld bij wat social media accounts voor hoogbegaafde mensen en ik hoop de komende tijd wat mensen te mogen ontmoeten die ook hoogbegaafd zijn. Ik ben namelijk enorm benieuwd of ik met mensen van ‘mijn eigen soort’ wat makkelijker kan levelen en vaker een klik voel.